Fon Krizi: Tera ve Pusula Portföy'de Ne Oldu? 131 Fon Tasfiyede

Eylül 2026'nın ikinci yarısında Türkiye'deki yatırım fonu piyasası son yılların en ağır sarsıntısını yaşadı. Pusula Portföy ve Tera Portföy'e ait bazı fonlarda geri ödemeler yapılamadı (temerrüt). SPK yedi portföy yönetim şirketinin 131 fonu için tasfiye kararı aldı, soruşturmada tutuklamalar oldu. Bu yazıda olayların sırasını, resmi makamların kararlarını ve piyasaya etkisini, yalnızca yayımlanmış haberlere dayanarak derledik.

Not: Kaynaklar arasında bazı rakamlar birbirini tutmuyor. Resmi açıklamayla teyit edilen bilgileri ve iddiaları ayrı başlıklarda verdik. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.

Kısa özet

• 15–16 Eylül: Pusula Portföy ve Tera Portföy, bazı fonlarında iade ödemelerinin yapılamadığını KAP'a bildirdi.
• 16 Eylül: BIST 100 %5,54 düştü, gün içinde endeks bazında devre kesici çalıştı.
• 17 Eylül: SPK 7 şirketin (Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1 Capital, Pardus, Bulls) fonlarını TEFAS'ta işleme kapattı ve tasfiye kararı aldı.
• 18 Eylül: Tasfiyenin nasıl yürüyeceği açıklandı. Tera fonlarını İş Bankası, diğer şirketlerin fonlarını Ziraat Bankası tasfiye edecek. SPK'ya göre bu fonlarda 455.758 yatırımcı var.
• 21 Eylül: Tasfiye süresi 3 aydan 6 aya uzatıldı.
• 22 Eylül: Soruşturmada aralarında Tera ve Pusula grubu yöneticilerinin de bulunduğu 5 kişi tutuklandı. Aynı gün 134 hisse taban oldu.

Kriz nasıl başladı?

Kasım 2025: Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek bazı fonlar üzerinden manipülasyon yapıldığını söylemişti. SPK da 2025'in son çeyreğinden itibaren halka açıklığı düşük bazı hisselerde "temel verilerle açıklanamayan" fiyat hareketleri gördüğünü belirtmişti. Medyascope'un derlemesine göre bu 131 fonun toplam büyüklüğü o dönemde yaklaşık 297 milyar TL'ydi. Ağustos 2026'da 800 milyar TL'yi aştı.

28 Ağustos 2026: SPK Yatırım Fonları Rehberi'ni değiştirdi. Değişiklik, likiditesi düşük hisselerde aşırı yoğunlaşmayı ve likidite yönetimini sıkılaştırdı. Haberlere göre bu tarihten sonra söz konusu fonlardan hızlı çıkışlar başladı.

Basında aktarılan mekanizma kısaca şöyle:

1. Fonlara iade talebi gelir.
2. Fon, portföyündeki hisseleri satmak zorunda kalır.
3. Hisse fiyatları düşer ve fonun birim pay değeri geriler.
4. Bu da yeni iade taleplerini tetikler.

Fonların portföyündeki hisselerin bir kısmı az işlem gören, fonun sermayenin büyük bölümünü tuttuğu şirketlerdi. Bu durumda satış yapacak alıcı bulmak zorlaştı.

Hangi fonlar etkilendi?

Tera Portföy:

• THF (Hisse Senedi Fonu) ve TP2 (Para Piyasası TL Fonu) 16 Eylül'de temerrüde düştü.
• TMV (Algoritmik Stratejiler Serbest Fon) 21 Eylül'de temerrüde düştü.
• Kriz haberlerinin merkezinde olan TLY dahil 6 fonda (TLY, TMV, TMM, T3B, TRU, DOH) fiyat hesaplaması ayda bire indirildi, iade süresi 10 iş gününe uzatıldı.
• Tasfiye edilen Tera fonu sayısı kaynağa göre 5 ya da 6 olarak geçiyor.

Tasfiye kapsamındaki diğer şirketler (fon sayısı, Euronews):

SPK'nın suç duyurusunda bulunduğu hisseler: DSTKF (Destek Finans Faktoring), KTLEV (Katılımevim) ve GUNDG (Gündoğdu Gıda). Haberlere göre bu hisselerde fonların payı yüksekti; KTLEV'de %25,59, GUNDG'de %38,67. Üç hisse de yılbaşından bu yana %140–300 yükselmişti.

Resmi makamlar ne yaptı?

• SPK:
  • Fonları TEFAS'ta işleme kapattı ve tasfiye kararı aldı.
  • Bazı yöneticilere işlem yasağı getirdi, lisanslarını iptal etti. Aracı kurum bültenlerine göre Pusula Portföy'e 2 yıl işlem yasağı getirildi.
  • Suç duyurusunda bulundu.
  • Tasfiye süresini 6 aya uzattı.
• Tasfiye memurları: İş Bankası (Tera fonları) ve Ziraat Bankası (diğer 6 şirketin fonları). Fon varlıkları satılıp nakde çevrilecek. Tutar, yatırımcıların saklama hesaplarına payları oranında aktarılacak.
• Finansal İstikrar Komitesi (17 Eylül): "Yapısal bir risk yok. Sorun fon piyasasının bir bölümünde, geçici ve yönetilebilir" açıklamasını yaptı.
• İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı:
  • Gözaltılar, malvarlığı dondurma ve MASAK'tan hesap hareketi talebi.
  • 22 Eylül'de 5 kişi tutuklandı.
  • Haberlerde toplam şüpheli sayısı 25 ile 63 arasında farklı veriliyor.
• Borsa İstanbul: Piyasayı dengelemeye yönelik düzenlemeler sürüyor. Aracı kurum bültenlerine göre şirketlerin geri aldıkları payların toplam bedeline getirilen üst sınır, ikinci bir duyuruya kadar uygulanmayacak.

Piyasaya etkisi

• Endeks:
  • BIST 100, 16 Eylül'de %5,54 düşüşle 13.122 puana indi.
  • 22 Eylül'de 13.198 puandan kapandı. Garanti BBVA Yatırım'ın bültenine göre bir haftada BIST 30 %0,2 yükseldi, BIST 100 dışı hisseler ise %6 geriledi. Bu, satış baskısının küçük ve fonların yoğun olduğu hisselerde toplandığını gösteriyor.
• Fon bağlantılı hisseler: 22 Eylül'de Global Menkul'e göre fonlarla bağlantılı yaklaşık 110 hisse tabandaydı. Borsa genelinde 134 hisse taban oldu.
• Tera grubu hisseleri: TERA, TEHOL, TRHOL, PRZMA, MANAS, GIPTA ve PEKGY'de 21 Eylül itibarıyla taban serisi sürüyordu.
• Fon akımları:
  • Para piyasası fonlarından bir haftada yaklaşık 313,7 milyar TL çıktı. Çıkış, krizle ilgisi olmayan büyük bankaların fonlarına da yayıldı.
  • Tüm yatırım fonlarından net çıkışın 210 milyar TL'yi aştığı hesaplanıyor (Ekonomim).
• Sektörler: 22 Eylül'de finansal kiralama-faktoring endeksi %9,22 ile en çok kaybettiren sektör oldu. Aracı kurum hisselerinde de satış baskısı öne çıktı.
• Bankalar: Bu dönemde görece pozitif ayrıştı.

Teyitli bilgiler ve iddialar

Resmi açıklamayla ya da çok sayıda ana akım kaynakla teyitli:

• THF, TP2, TMV ve Pusula fonlarındaki temerrütler (KAP açıklamaları)
• SPK'nın 131 fonluk tasfiye kararı ve 7 şirketin adı
• Tasfiye memurlarının İş Bankası ve Ziraat Bankası olması
• Tasfiye süresinin 6 aya uzatılması
• SPK'nın 455.758 yatırımcı rakamı
• 22 Eylül'deki 5 tutuklama

Kaynaklar arasında farklı geçen rakamlar:

İddia ya da yorum niteliğinde (resmi olarak teyit edilmedi):

• "Ponzi'ye benzer yapı" nitelemesi
• Kriz öncesinde bazı kişilerin fonlardan "tam zamanında" çıktığı iddiası
• Yurt dışına para transferi iddiaları
• Tera tarafının "spekülatif saldırı" savunması

Bunlar yargı süreci tamamlanmadan kesin bilgi değildir.

Bu olaydan çıkarılabilecek genel dersler

Aşağıdakiler herhangi bir fon ya da hisse hakkında öneri değildir. Fonların nasıl işlediğine dair genel bilgilerdir.

• Fon türü ile içerik aynı şey değildir. Bu krizde bir "para piyasası fonu" (TP2) da temerrüde düştü. Fonun adı değil, portföyünde ne olduğu belirleyicidir. Fonların portföy dağılım raporları KAP'ta ve TEFAS'ta yayımlanır.
• Likidite riski: Fonun birim fiyatı, portföyündeki varlıkların piyasada satılabildiği fiyatlara dayanır. Az işlem gören varlıklarda yoğunlaşan fonlarda, çok sayıda yatırımcı aynı anda çıkmak istediğinde iade süresi uzayabilir ya da iade durabilir.
• Yoğunlaşma: Bir fonun, bir şirketin sermayesinin büyük bölümünü tutması hem o hisseyi hem de fonu birbirine bağımlı hale getirir. Fon satmak zorunda kaldığında alıcı bulmak zorlaşır.
• Geçmiş getiri gelecek için gösterge değildir. Bazı fonların birkaç yılda yüzlerce kat değer kazanmış olması, kriz sonrası tartışmaların merkezinde yer aldı.
• Tasfiyedeki fonlarda süreç: Tasfiye memurlarının (İş Bankası, Ziraat Bankası) ve SPK'nın resmi duyuruları KAP'tan takip edilebilir. Tasfiye tutarları payla orantılı olarak saklama hesaplarına aktarılacak. Bu süreçte kişisel durumunuz için bir hukuk ya da finans uzmanına danışmanız yararlı olur.

HisseYorum olarak gelişmeleri takip edip bu sayfayı güncelleyeceğiz.

Son güncelleme: 23 Eylül 2026. Bu içerik yalnızca kamuya açık haber kaynaklarından derlenmiştir. Yatırım tavsiyesi değildir.